Stedelijk moet Nolde-Kirchner expo afbreken

Ongeschreven regel binnen de kunst: je komt niet aan het intellectueel eigendom van een kunstenaar. Hiermee tast je immers het eigenaarschap, de zeggenschap van de kunstenaar over het eigen werk aan.

Je kunt dat werk natuurlijk wel duiden en in een grotere context plaatsen, maar altijd vanuit de wetenschap dat je niet in het hoofd van die kunstenaar kunt kijken. Dus je gaat bijvoorbeeld niet vanuit de politieke mores van nu terug redeneren en beweren dat kunstenaars uit het verleden volgens huidige maatstaven niet zouden deugen. Tenminste, niet als je enig respect voor kunstenaars hebt.

Bij het Stedelijk ontbreekt blijkbaar alle respect voor kunstenaars Emil Nolde en Ernst Ludwig Kirchner en hun beider intellectueel eigendom. Vanuit een politiek-ideologisch perspectief heeft het museum beide kunstenaars misbruikt voor eigen doel. Dat doel is om allereerst te kijken naar de huidskleur van kunstenaars en om daar de context van hun werk op te baseren. 

Zo kan het dus gebeuren dat kunstenaars als Nolde en Kirchner op zowel hun eigen huidskleur als dat van hun onderwerp, in een aantal gevallen mensen met een andere huidskleur, worden beoordeeld. Beter gezegd veroordeeld. In de expositie van het Stedelijk is volgens Rutger Pontzen van de Volkskrant het beeld bij binnenkomst al bepaald: Nolde en Kirchner zijn schuldig. 

Waar haalt dit museum het recht vandaan om geld te verdienen aan het postuum door het slijk halen van deze kunstenaars? Nolde en Kirchner kunnen zelf niet meer spreken, dus die zijn sowieso gepasseerd.

De verklaring lijkt heel eenvoudig en zelfs banaal. Vorig jaar werd bekend dat de meest invloedrijke partij binnen de kunst wereldwijd Black Lives Matter (BLM) is. En laat directeur Rein Wolfs van het Stedelijk nu toevallig pontificaal achter deze politieke beweging zijn gaan staan. Het lijkt slechts een geldkwestie en daarvoor hoeft Wolfs zelf helemaal niets met de doelstellingen van BLM op te hebben. Als deze directeur immers consequent was zou hij vandaag nog als ‘witte man’ terugtreden en zijn plaats afstaan aan iemand ‘van kleur’, een van de vele ondemocratische en onsmakelijke doelen van BLM. Maar dat is Wolfs echter blijkbaar weer net een stap te ver.

Wat is er toch een vreselijk racistische tendens de kunst binnengeslopen. Een wereld die ik ken als gekenmerkt door kleurrijke figuren van werkelijk iedere denkbare etnische achtergrond, seksualiteit of uiterlijke verschijning. Omdat het kunstenaarschap geen beschermd beroep is mag iedereen zichzelf zo noemen, wat betekent dat er haast geen wereld is zo divers als die van de kunst. Die openheid, dit inclusief denken, komt deels ook voort uit de grondgedachte dat als je binnen de kunst iets interessants neerzet het niet uitmaakt waar je vandaan komt of wie je bent. Het draait om wat je kunt. 

De gedachte dat kunst meer divers zou moeten zijn en kunstenaars ‘van kleur’ nooit een kans is geboden is dan ook een aperte leugen. Een leugen waar een hoop geld mee verdiend wordt. Subsidie krijg je als je mensen die in aanmerking komen voor een functie binnen een kunstinstelling, of waarvan je werk wilt tonen, beoordeelt op huidskleur. Dan ben je automatisch verzekerd van inkomsten.

Het heeft in de kern dus helemaal niets te maken met een werkelijke drang om racisme tegen te gaan. Ook de overheid die dit verdienmodel ontworpen en gecultiveerd heeft is het hier natuurlijk niet om te doen. Er wordt in de praktijk zelfs opnieuw op grote schaal misbruik gemaakt van mensen met een donkere huidskleur, aangezien zij zelf het minst aan deze kwalijke ideologie verdienen. Het leeuwendeel van de kunstsubsidies gaat zoals altijd naar de kunstinstellingen, niet naar degenen die kunst bedenken en maken. 

In het geval van Nolde en Kirchner zou het Stedelijk de tentoonstelling voortijdig en zo snel mogelijk moeten afbreken. Niet alleen omdat het niet eerlijk en zelfs uitermate beledigend is tegenover deze overleden kunstenaars, die nota bene zelf vogelvrij verklaard zijn door de nazi’s vanwege hun zogenaamd ‘Entartete’ kunst. Het Stedelijk heeft zich al enige tijd op een pad begeven gedreven door pseudo-eugenetica en de geschiedenis leert ons dat dit soort denkbeelden meestal de meest verschrikkelijke gevolgen hebben.

Voor een museum waarvan de status grotendeels ontleend is aan de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog en de schreeuw om vrijheid van kunstenaars als Karel Appel, genoeg reden om afstand te doen van ideologieën waarbij mensen, kunstenaars beoordeeld worden op hoe ze eruitzien. Stop gewoon vandaag nog met deze gevaarlijke onzin.

Comments are closed.
* required

This is a unique website which will require a more modern browser to work! Please upgrade today!